Τα σφάλματα της σύγχρονης διατροφής είναι τόσα πολλά ώστε, να μην αμφισβητούνται από κανέναν. Η κατάχρηση λιπαρών, η υπερκατανάλωση σακχάρων, η υπερκατανάλωση ζωικών πρωτεϊνών, καθώς και η υπερκατανάλωση βιομηχανοποιημένων τροφίμων, μας οδηγούν στο λογικό συμπέρασμα ότι η διατροφή μας σήμερα δεν είναι υγιεινή, καθώς είναι ουσιαστικά περιορισμένη και φτωχή σε ουσιώδη συστατικά ενώ ταυτόχρονα έχει πλεονάζουσα θερμιδική αξία. Αυτά τα σφάλματα, όμως, δεν εκδηλώνονται αμέσως, αλλά μόνο μετά από χρόνια, με συνέπεια να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ασθένειες οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί. Οι κακές διατροφικές συνήθειες μπορούν να οδηγήσουν ένα παιδί στον αύριο παχύσαρκο, διαβητικό, καρδιοπαθή και πολλές άλλες ασθένειες της σύγχρονης εποχής.

Η παχυσαρκία αποτελεί πρόβλημα για όλες τις ηλικίες, αλλά αντιπροσωπεύει μάλλον ένα σοβαρό διατροφικό πρόβλημα της παιδικής και εφηβικής ηλικίας . Επιδημιολογικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι τα παιδιά από την υψηλότερη οικονομικό -κοινωνική τάξη είναι πιο ψηλά και παχύσαρκα από εκείνα της χαμηλότερης τάξης. Κατά την εφηβεία όμως, υπάρχει κάποια αντίστροφη σχέση ιδιαίτερα στη γυναίκα. Η προερχόμενη από τη χαμηλή οικονομικό -κοινωνική τάξη, σε αντίθεση με εκείνη της μέσης ή της υψηλότερης τάξης γίνεται παχύτερη και παραμένει έτσι σχεδόν για το υπόλοιπο της ζωής της. Εξάλλου, παιδιά τα οποία προέρχονται από παχύσαρκους γονείς, ιδιαίτερα μετά τα πρώτα χρόνια της ζωής τους έχουν την τάση να γίνονται περισσότερο παχύσαρκα από τα παιδιά των λεπτόσωμων γονιών. Τα παιδιά δηλαδή υιοθετούν τις κακές διατροφικές συνήθειες των γονιών τους .

Στις περιπτώσεις παχύσαρκων παιδιών που συστήνεται υποθερμιδική δίαιτα, αυτή θα πρέπει να είναι διατροφικά πλήρης, ενώ παράλληλα θα πρέπει να γίνεται προσπάθεια για αύξηση της φυσικής δραστηριότητες των παιδιών αυτών. Επειδή όμως οι διατροφικές ανάγκες σε αυτές τις ηλικίες είναι αποφασιστικής και καθοριστικής σημασίας για τη σωστή σωματική και πνευματική ανάπτυξη συνήθως είναι προτιμότερο να βρεθούν τρόποι αύξησης της φυσικής δραστηριότητος παρά να γίνει μείωση στην ποσότητα του φαγητού. Αυτό που ουσιαστικά χρειάζεται είναι σωστός προγραμματισμός και σχεδιασμός των γευμάτων που θα περιλαμβάνουν στο σύνολο της ημέρας όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την αρμονική ανάπτυξη του παιδιού ή του εφήβου. Ο σχεδιασμός του διαιτολογίου θα πρέπει να γίνεται με πολύ μεγάλη προσοχή από Διαιτολόγο -Διατροφολόγο και όχι από διάφορους αυτοαποκαλούμενους ειδικούς σε θέματα Διατροφής. Η εφαρμογή μη εξειδικευμένων διαιτολογίων και οι αυστηρά υποθερμιδικές δίαιτες πολύ συχνά προκαλούν προβλήματα όπως μειωμένη ανάπτυξη πολλών παιδιών, έντονες μαθησιακές δυσκολίες, αδυναμία συγκέντρωσης, αναιμία, διακοπή της περιόδου πολλών εφήβων κοριτσιών και το χειρότερο όλων ένταξη κάθε παιδιού ή εφήβου σε ένα φαύλο κύκλο επαναλαμβανόμενης δίαιτας και βουλιμικών κρίσεων . Επίσης είναι πολύ σημαντικό να αποκτήσει όλη η οικογένεια σωστές διατροφικές συνήθειες. Δεν είναι δυνατόν να λέει ο γονιός στο παιδί να προσέχει το βάρος του και ο ίδιος να είναι υπέρβαρος. Οι κακές συνήθειες των γονέων αντιγράφονται από τα παιδιά. Έτσι πολύ συχνά αρκεί και μόνο να αλλάξουν οι κακές οικογενειακές συνήθειες διατροφής για να επανέλθει με το καιρό ένα παιδί σε φυσιολογικό βάρος. Η προσαρμογή της οικογενειακής διατροφής στην παραδοσιακή ελληνική κουζίνα αλλά χρησιμοποιώντας πολύ λιγότερα λιπαρά ή τηγανιτά τρόφιμα και ο περιορισμός των έτοιμων τροφών και των γλυκών αποτελεί πολύ συχνά τη μοναδικό δρόμο για την εξασφάλιση της υγείας όλης της οικογένειας .

Έτσι, τα μπισκότα, γλυκά, γαριδάκια, παγωτά και αναψυκτικά δεν πρέπει να αντικαταστήσουν τις χρήσιμες τροφέςσε μεγάλο βαθμό. Είναι πολύ συχνό το φαινόμενο τα παιδιά φεύγοντας από το σχολείο να καταναλώνουν τις «τροφές» που αναφέραμε με αποτέλεσμα να χορταίνουν και να αρνούνται στη συνέχεια το σπιτικό φαγητό και πολύτιμα θρεπτικά συστατικά του .Κατά τη διάρκεια της αυξητικής αιχμής ο έφηβος έχει εξαιρετικά μεγάλη όρεξη και μόνον αν καλύπτεται από αντίστοιχη πρόσληψη θα μπορέσει να αντιμετωπίσει τις ανάγκες του.

Οι κοπέλες μάλιστα που προσέχουν ιδιαίτερα τη «σιλουέτα» τους είναι και πιθανό να εμφανίσουν ευκολότερα διατροφικές ανεπάρκειες. Στην ηλικία αυτή εξάλλου και τα δύο φύλα έχουν την τάση να επιβάλλουν την ανεξαρτησία τους και να συμπεριφέρονται σαν να είναι πλέον ενήλικα άτομα. Μια απόδειξη της αποδοκιμασίας του περιορισμού, που τους επιβάλλουν οι γονείς τους. είναι και η διατροφή τους έξω από το σπίτι με γλυκά, αεριούχα ποτά και πρόχειρα φαγητά -δηλαδή «άδειες» θερμίδες -σε βάρος των κύριων γευμάτων τα οποία και καλύπτουν πληρέστερα τις διατροφικές τους ανάγκες.Κατά την παρακολούθηση πολλών υπέρβαρων παιδιών με συνεργασία ψυχολόγων παρατηρήσαμε ότι στα περισσότερα από αυτά τα παιδιά υπήρχε πρόβλημα στο χρόνο που διέθεταν για αυτά οι γονείς τους.

Συνήθως επρόκειτο για παιδιά που περνούσαν σημαντικό χρόνο της ζωής τους με την γιαγιά ή τον παππού ή με κάποιον τρίτο που εξασφάλιζε περισσότερο χρόνο εργασίας ή απουσίας του γονιού από το σπίτι. Έτσι πολύ συχνά το κενό αυτό μπορούσε εύκολα να υποκατασταθεί είτε δίνοντας περισσότερη τροφή είτε απλόχερα και χωρίς όριο ότι ζητούσε το παιδί με συνέπεια να μην υπάρχει καθόλου εγκράτεια. Έτσι το παιδί μαθαίνει να ζητάει και να παίρνει όλο και περισσότερα εκμεταλλευόμενο τις ενοχές του γονιού για την απουσία του ή τον ουσιαστικό χρόνο που δεν μπορεί να προσφέρει χάνοντας πολύ συχνά το έλεγχο τόσο το παιδί όσο και ο γονιός.

Επίσης πρέπει να σταματήσει η νοοτροπία των γονέων «να μη το στερήσουμε γιατί εμείς στερηθήκαμε» . Η στεναχώρια ότι δεν δίνουμε στο παιδί να φάει δεν το βοηθά να αναπτύξει το μηχανισμό της εγκράτειας. Φυσικά ούτε χρειάζεται να πάμε στο άλλο άκρο δηλαδή να στερηθεί το παιδί γεύσεις. Προπάντων χρειάζεται προσοχή γιατί δεν χρειάζεται να φορτωθεί -εάν υπάρχει -το δικό μας άγχος ως ενήλικες .

Μεγαλώσαμε στον παραδοσιακό χώρο της Ελλάδος με το να θεωρούμε το θρέψιμο = φαγητό =καλός γονιός = καλό μεγάλωμα. Στο παρών χρειάζεται να το διαφοροποιήσουμε εντάσσοντας το καινούριο που είναι το συγκινησιακό θρέψιμο, με άλλα λόγια να θρέψουμε τη ψυχή ο ένας του άλλου κυρίως μέσα στην οικογένεια.

Στο παρελθόν οι γονείς πολύ συχνά όταν ήθελε το παιδί να εκφραστεί χρησιμοποιούσαν την φράση ̈τρώγε και μη μιλάς» Η σύγχρονη σκέψη είναι εκφράσου, πες τη γνώμη σου τις σκέψεις σου, τα παράπονά σου και εγώ θα σε ακούσω με προσοχή και πράξω το καλύτερο για σένα . Η ροή των συναισθημάτων μέσα στονοικείο χώρο προφυλάσσει την ψυχική μας υγεία , βοηθά την αυτοεκτίμηση του κάθε παιδιού . Τα κλειστά κανάλια επικοινωνίας -η μοναξιά -ο φόβος να ακουμπήσουμε αυτό που μας δυσκολεύει τρέπει σε άμεση φυγή και άμεση ικανοποίηση όπως το φαγητό. Έτσι και τα παιδιά από πολύ μικρά με την παραμικρή δυσκολία αντί να εκφράζονται μαθαίνουν να καταπίνουν τα συναισθήματα τους και από πάνω να καταπίνουν ποσότητες φαγητού. Τα παιδιά του 2.000 που μεγαλώνουν με χιλιάδες ερεθίσματα να τα βομβαρδίζουν, η μόνη προφύλαξη της ψυχικής τους υγείας είναι να επιλέγουν και αυτό γίνεται εκπαιδεύοντας τα να είναι εγκρατείς . Οι γονείς που γνωρίζουν τι είναι καλύτερο για αυτά θα πρέπει να θέτουν όρια και να μη δέχονται εύκολα τα ίδια τα παιδιά να αποκλείουν από το διαιτολόγιό τους κάποιες τροφές. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται πολύ συχνά για τροφές πολύ θρεπτικές όπως το τα όσπρια, τα ψάρια, τα φρούτα , τα μαγειρεμένα λαχανικά και άλλα . Όταν όλη η οικογένεια κάθετε συχνά μαζί στο τραπέζι τότε αυτόματα περνά το μήνυμακαι στο παιδί πως αυτό είναι το φαγητό που έχει η οικογένεια και αυτό πρέπει να μοιραστούμε όλοι μαζί. Και το ίδιο το γεύμα θα πρέπει να γίνεται μέσα σε ένα κλήμα αρμονίας ́ μακριά από την τηλεόραση γιατί μαζί με το φαγητό ή οικογένεια θα μοιραστεί επίσης τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις απορίες, την φροντίδα την επικοινωνία .

Πρέπει να καταλάβουμε όλοι μας ότι…….. τα παιδιά μας είναι το αύριο, ένα υγιές αύριο θα περιτυλίξει και τα παιδιά μας από μία υγιή κοινωνία. Γι ́ αυτό όλοι μας είμαστε υπεύθυνοι για το ΑΥΡΙΟ….. δεν είναι δύσκολο, απλά θέλει προσπάθεια !!!